Skip to main content
  • Home
  • Nieuws
  • "Ruimte creëren en samenwerkingen opzetten"
"Ruimte creëren en samenwerkingen opzetten"
  • 18/07/2019

"Ruimte creëren en samenwerkingen opzetten"

Ons zorgsysteem menswaardig, duurzaam en toegankelijk houden? Dan moet het kwalitatiever, veiliger en efficiënter worden. Nu veranderen en verbeteren is dus de boodschap. Hoe? Dat ontdekt u op 24 september tijdens het congres van Voka Health Community. In de aanloop geven enkele toekomstdenkers hun visie op zorg en welzijn. Deze week aan het woord: Karine Moykens.

Karine Moykens is sinds 2014 secretaris-generaal van het Departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin, één van de grote entiteiten van de Vlaamse overheid. Daarnaast is ze leidend ambtenaar van het Vlaams Infrastructuurfonds voor Persoonsgebonden Aangelegenheden (VIPA) en gedelegeerd bestuurder van het Vlaams Agentschap voor Samenwerking rond Gegevensdeling tussen de Actoren in de Zorg (VASGAZ).

Karine Moyekens

“Als we van zorgaanbieders soepelheid en creativiteit verwachten, moeten wij daar als overheid ook ruimte voor creëren.”

Karine Moykens

“We hebben met het departement een brede waaier aan opdrachten”, steekt ze van wal. “Enerzijds bereiden we beleidsinitiatieven voor, volgen ze op en monitoren ze, daarnaast erkennen en subsidiëren we voorzieningen, inspecteren we alle welzijns- en zorgvoorzieningen, hebben we een directe dienstverlening voor burgers en specifieke doelgroepen en staan we in voor infrastructuur en gegevensdeling. Heel divers dus, maar toch kunnen we alle activiteiten vatten in één slogan: ‘mee bouwen aan een zorgzaam samenleven’. Dat is waarvoor wij elke dag opnieuw gaan.”

Hoe bouwt het departement aan zorgzaam samenleven, rekening houdend met de vele maatschappelijke uitdagingen en de diversiteit aan verschillende partners en doelgroepen? “Ik durf te zeggen dat we een heleboel evoluties mee in gang hebben gezet”, vertelt ze. “Ik denk bijvoorbeeld aan de grotere aandacht voor de vermaatschappelijking van de zorg, de nood aan intersectorale samenwerking, het centraal plaatsen van cliënten en patiënten, het groeiend belang van ICT in de zorg, het streven naar sociaal ondernemerschap en de structurele aandacht voor kwaliteit en effectiviteit in de sector.”

Vijf speerpunten
Karine Moykens ziet vijf speerpunten om met het beleidsdomein Welzijn, Volksgezondheid en Gezin prioritair aan te werken. “Het eerste is een geïntegreerd preventiebeleid. Het is op alle vlakken beter als we kunnen voorkomen dat mensen ziek worden of een hulpvraag hebben, zowel voor de persoon zelf als voor onze economie. Gezondheidspromotie en preventie verdienen dan ook onze volle aandacht. Het is ook nodig om acties te ondernemen en financiële correctiemechanismes te hanteren als het gaat om sociale en gezondheidsongelijkheid. We moeten niet alleen de algemene gezondheidsdoelstellingen blijven monitoren en bijsturen, maar ze tegelijk ook verruimen met welzijnsdoelstellingen - want meer dan ooit zijn er crosslinks.”

“Ten tweede focussen we op het aanbod. Iedereen weet dat het huidige aanbod van zorg nog niet voldoende is. Maar we moeten ons de vraag stellen of we altijd meer van hetzelfde moeten hebben, of net meer moeten diversifiëren. Om de positie van de cliënt of patiënt te versterken en gezien de vermaatschappelijking van de zorg, zijn wij overtuigd van diversificatie. We gaan daarbij uit van een model met vijf concentrische cirkels (de persoon zelf en zelfzorg, de familiale omgeving, de sociale kring, informele professionele zorg en ten laatste supergespecialiseerde zorg). Rekening houdend met de vergrijzing, de diversiteit in de samenleving, het inkrimpende sociaal weefsel en de moeizame stappen om voldoende personeel te vinden, is het belangrijk om al die cirkels samen te brengen. Alleen zo kunnen we mensen regie geven.”

“Als je geïntegreerde zorg wil bieden in netwerken en ketens, dan is multidisciplinair samenwerken uiteraard een voorwaarde. Het is dan ook belangrijk om de betrokkenheid van partners aan te wenden. De bestaande zorgregio’s kunnen fungeren als basis voor intersectorale samenwerking. Met andere woorden: we moeten een sterke eerste lijn realiseren in die intersectorale regiostructuur, ook met andere beleidsdomeinen erbij. De regierol van lokale besturen is een van de elementen om in de komende legislatuur verder werk van te maken. In het licht van geïntegreerde zorg moeten we een intersectorale strategische planning ontwikkelen, in eerste instantie binnen de eerste lijn en voor de jeugdhulp.”

“Ten vierde is sociaal ondernemerschap nodig voor die shift naar een werkveld met de cliënt/ patiënt centraal en een toenemend regionaal netwerk errond. De mensen die zorg aanbieden, moeten zich soepeler en creatiever opstellen en daarvoor moeten wij als overheid ook ruimte creëren. Als we dat vragen van aanbieders moeten wij ons daar ook op organiseren. Dat betekent dat dit onze kerntaken zijn: lijnen uitzetten en innoveren; regelen wat moet, maar vertrouwen geven waar het kan (dus zonder een overaanbod aan regels); toezicht houden op de kwaliteit, toegankelijkheid, betaalbaarheid; gegevens ontsluiten en datasharing mogelijk maken tussen zorgaanbieders. Alleen voor de zaken waarvoor de sector zelf geen aanbod heeft, moeten wij daarvoor zorgen.”

“En last but not least zijn ook digitalisering en innovatie belangrijk om naar effectieve zorg te gaan. Meer dan ooit is er nood aan een gecoördineerd programma met transparantie over de inzet van middelen en een gebundelde benadering. Flanders’ Care speelt daar een belangrijke rol in, om zorginnovatie aan te moedigen en duurzaam uit te rollen. Daarnaast bestaat de nood om gegevens te delen, met tegelijk oog voor de individuele rechten. Er is een kader nodig om dat te doen en een platform om gegevensuitwisseling mogelijk te maken.”

Nood aan draagvlak en samenwerking
Karine Moykens klinkt ambitieus maar realistisch. Op de vraag of ze obstakels ziet, antwoordt ze eerlijk: “Het belangrijkste werkpunt is volgens mij dat geen enkele partner dit alleen aankan. Nu ga je als patiënt/cliënt met je verhaal naar dienst X, die je voor een deel kan helpen maar voor een ander deel doorverwijst naar dienst Y. Daardoor bestaat er nog geen geïntegreerde aanpak. Het besef groeit dat we de krachten moeten bundelen. Alleen door een draagvlak te creëren en gedeelde antwoorden te zoeken, gaat er pas echt iets veranderen. Daar doen we het voor. Ik heb er alvast vertrouwen in.” 

Om de zorg- en welzijnssector te veranderen en te verbeteren, hebben we nood aan durvers, dromers en doeners. Hoort u daar ook bij? Wil u graag inspiratie van andere toekomstdenkers? Schrijf dan nu in voor het congres van Voka Health Community op 24 september in Londerzeel! 

Contactpersoon

Ria Binst

Projectmanager Health Community

Toekomstdenkers over welzijn en zorg gezocht!

Bent (of kent) u ook een toekomstdenker? En wil u uw visie op welzijn en zorg delen? Deel dan een filmpje of tekst op Twitter of Facebook met de hashtag (#) toekomstdenkers.
De meest opmerkelijke uitspraken delen we voor, tijdens of na het congres en nemen we mee als insteek voor verder studiewerk.

ING
SD Worx